Strateji Olarak Bağlantısallık: Türkiye'nin Batı Balkanlar'daki Altyapı Diplomasisi
Karayolu, demiryolu ve enerji projeleri, Türkiye'nin bölgesel angajmanının en görünür aracı hâline geldi. Bu analiz, bunların ne kazandırdığını ve neye mal olduğunu sorguluyor.
Son on yılda altyapı, Türkiye'nin Batı Balkanlar ile ilişkisinde kenardan merkeze taşındı. Otoyol koridorları, demiryolu modernizasyonu ve enterkonektör projeleri bugün ikili faaliyetin önemli bir bölümünü oluşturuyor ve mühendislik değerinin çok ötesinde siyasi bir ağırlık taşıyor.
İşleyen üç mantık
Birincisi ticari: Türk müteahhitler derin bir bölgesel deneyim biriktirdi ve maliyet ile teslim hızında etkin biçimde rekabet ediyor. İkincisi stratejik: Anadolu ile Orta Avrupa arasındaki mesafeyi kısaltan koridorlar, tek bir transit güzergâha bağımlılığı azaltıyor. Üçüncüsü ise itibara ilişkin ve en az tartışılanı.
Her mantık farklı bir başarı ölçüsü gerektirir; bunları birbirine karıştırmak projeleri değerlendirilemez kılar.
Bölgenin kazanımı
Ev sahibi devletler için cazibe açıktır: Avrupa kurumlarının sunduğundan çoğu zaman daha esnek finansman koşulları ve tek bir seçim döngüsü içinde siyaseten okunabilir teslim takvimleri. Bunun karşılığı ise daha ağır bir borç profili ve kimi durumlarda AB üyelik gereklilikleriyle uyumu tartışmalı ihale düzenlemeleridir.
Bu gerilimi çözmek, önümüzdeki aşamanın temel görevidir.